Klasycyzm Barok Książki HIP

O prawdziwej sztuce gry na instrumentach klawiszowych - traktat Carla Philippa Emanuela Bacha

Ewa Chorościan

o-prawdziwej-sztuce-gry-na-instrumentach-klawiszowych-traktat-carla-philippa-emanuela-bacha
Okładka książki

Nakładem wydawnictwa Astraia ukazało się w 2017 roku pierwsze pełne polskie wydanie traktatu Carla Philippa Emanuela Bacha O prawdziwej sztuce gry na instrumentach klawiszowych. Opublikowane w dwóch częściach w drugiej połowie XVIII wieku dzieło pozostaje czołową pozycją dla wszystkich wykonawców, grających na instrumentach klawiszowych.

Choć XVIII-wieczny traktat może się kojarzyć z pozycją stricte naukową, przeznaczoną wyłącznie do badań muzykologicznych, to polskie wydanie „podręcznika” skierowane jest w większym stopniu do muzyków-praktyków. Tekst oryginału, zapewne z myślą również o współczesnym – nie zajmującym się muzyką dawną – wykonawcy, poprzedzony został krótkim popularnonaukowym wprowadzeniem autorstwa Aliny Mądry, prezentującym kontekst epoki oraz życie i działalność młodszego Bacha.

Jednak również badacze znajdą w polskim wydaniu sporo ciekawostek i wątpliwości, zwłaszcza w kontekście przekładu, którymi w licznych przypisach podzielili się z odbiorcami tłumacze, Joanna Solecka i Martin Kraft. Pozostawiają oni na przykład pewne określenia używane przez Bacha bez tłumaczenia, uznając w języku polskim brak pewnych terminów, jak Clavierist, na określenie muzyka grającego na wszystkich instrumentach klawiszowych. Nie zostały też przetłumaczone nazwy niektórych ozdobników, choć za każdym razem szczegółowo wyjaśniono ich specyfikę. Tłumacze podkreślają, że polski przekład O prawdziwej sztuce… miał maksymalnie wiernie oddać oryginał Bacha, a nie być jego interpretacją.

We wstępie do polskiego wydania zostało też uwypuklone, że dzieło w zamyśle autora skierowane było do dwóch typów wykonawców – Kenner (znawców) i Liebhaber (miłośników). Sam autor traktatu zwraca się do swoich czytelników jako „kolega po fachu” – wyliczając trudy pracy muzyka-klawiszowca skazanego na źle nastrojone instrumenty klawiszowe i często skomplikowany w rozszyfrowaniu bas cyfrowany. W pierwszej części Bach prezentuje trzy zasadnicze elementy „prawdziwej sztuki gry”: poprawne palcowanie, dobre zdobienia i dobre wykonanie. Druga część dotyczy basu cyfrowanego i umiejętności akompaniowania. O ile hasła palcowania, ozdobników, czy akompaniamentu, opatrzone licznymi przykładami nutowymi, dotyczą kwestii czysto technicznych, to w pierwszej części, w rozdziale O wykonaniu autor porusza kwestie estetyczne:

Na czym polega dobre wykonanie? Na niczym innym, jak na umiejętności sprawienia, aby słuchając śpiewu lub gry odczuwać myśli muzyczne według ich prawdziwej treści i afektu. Przez różnorodność tej samej myśli muzycznej można ją uczynić tak odmienną, że już prawie nie odczuwa się, iż wcześniej była to i ta sama myśl[1].   

Pierwszy polski przekład sztandarowej pozycji wszystkich „klawiszowców” powinien zatem zaciekawić zarówno sympatyków wykonawstwa historycznego, Liebhaber i Kenner gry na fortepianie, jak i wszystkich poszukujących inspiracji muzyków i badacz



Przypisy:

[1] Carl Philipp Emanuel Bach, O prawdziwej sztuce gry na instrumentach klawiszowych, tłum. Joanna Solecka, Martin Kraft, Kraków 2017, s. 157.


Spis treści numeru Przybysze z Italii. Pierwsze fortepiany:

Maurycy Raczyński, Wstęp redakcyjny – Przybysze z Italii. Pierwsze fortepiany

Felietony

Katarzyna Drogosz, Oryginał czy kopia?

Dominika Maszczyńska / Agnieszka Porzuczek, Pianoforte. Adaptacja. Refleksja

Wywiady

Weronika Stałowska, "W XVIII w. muzycy byli przyzwyczajeni do wykonawstwa na różnorodnych instrumentach. To fenomen tamtych czasów". Wywiad z Aline Zylberajch i Martinem Gesterem

Maurycy Raczyński, "... the main notion of period instrument performance is that the instrument of a particular era can reveal idiosyncrasies and characteristics that might otherwise be lost." Interview with Geoffrey Govier

Recenzje

Iwona Granacka, Partnerstwo historyczne. Drogosz, Thiel i Beethoveen

Karolina Majewska, Dwa oblicza instrumentów klawiszowych: Friedrich Wilhelm Rust - Der Clavierpoet – Jermaine Sprosse

Publikacje

Aleksandra Świgut, Elementy improwizacji w muzyce fortepianowej XVIII wieku na przykładzie wybranych utworów W. A. Mozarta

Joanna Owczarek-Ciszewska, Fortepian w Wiedniu XVIII w. – wokół Leopolda Kozeluha w 200. rocznicę śmierci kompozytora

Edukatornia

Dorota Relidzyńska, Narodziny króla. O włoskich początkach fortepianu

Paweł Miczka, Sonaty na pianoforte z akompaniamentem skrzypiec

Kosmopolita

Karol Furtak, Nie każdy instrument musi grać – słów kilka o Beniaminie Voglu

Maurycy Raczyński, Martyna Kaźmierczak i fortepian stołowy Broadwood

Rekomendacje

Ewa Chorościan, O prawdziwej sztuce gry na instrumentach klawiszowych – traktat Carla Philippa Emanuela Bacha

Aleksandra Bliźniuk, I Międzynarodowy Konkurs Chopinowski na Instrumentach Historycznych


Publikacja powstała dzięki Funduszowi Popierania Twórczości Stowarzyszenia Autorów ZAiKS

Opublikowano: 2018-02-09

Przewiń do góry lub wróć do poprzedniej strony.

Przeczytaj również

Wypowiedz się

Opinie mogą dodawać tylko zarejestrowani użytkownicy.

logowanie i rejestracja
Wydanie 275